| Leki krwiopochodne |
| Wpisany przez Administrator | |||
|
Leki krwiopochodne ze względu na swoją specyfikę i sposób wytwarzania wymagają specjalnego podejścia w zakresie wytwarzania i kontroli. Do tej grupy należą uzyskiwane z krwi czynniki krzepnięcia, albuminy, immunoglobuliny i inne składniki krwi. Liczne problemy związane z tymi lekami we wcześniejszych latach doprowadziły do bardzo ostrych wymagań dla procesu pozyskiwania i kontroli surowca wyjściowego (np. pule osocza), jak i samego produktu.
Pierwszym problemem przy tego typu produktach jest naturalne pochodzenie surowca pozyskiwanego w centrach krwiodawstwa i związane z tym ryzyko mikrobiologiczne. Ze względu na fakt, że produkty te są wytwarzane w dużych ilościach zbiera się i łączy pule produktu z poszczególnych centrów krwiodawstwa w jedną serie przed rozpoczęciem procesu wytwarzania leku (procesy frakcjonowania itd.). Mikrobiologiczny charakter możliwych zanieczyszczeń sprawia, że kontrola każdej włączanej partii, kontrola na poziomie centrów krwiodawstwa i poszczególnych dawców jest kluczowa (nie są to zanieczyszczenia chemiczne, których stężenie zmniejszy się po połączeniu puli osocza, lecz zanieczyszczenia mikrobiologiczne, gdzie jedna skażona część większej partii skutkuje zagrożeniem tysięcy późniejszych pacjentów). By zminimalizować to ryzyko wprowadzono sprawdzane podczas rejestracji leku wymagania dotyczące pozyskiwania i wytwarzania tych produktów obejmujące kontrolę dawców, kontrolę partii osocza na poziomie centrów krwiodawstwa, kontrolę partii włączanych do puli osocza (np. HCV, HIV itd.) przed frakcjonowaniem oraz dodatkowo walidację procesów pod kątem inaktywacji wirusów (europejskie GMP przewiduje dla tych produktów osobne dodatkowe wymagania oprócz standardowych wymagań dla produktów sterylnych). Bardzo duża uwagę zwraca się tu również na dobrą komunikację w łańcuchu dostawców i dystrybutorów, oraz traceability (czyli możliwości dokładnego śledzenia historii danej serii), co ma umożliwić bardzo szybkie wycofanie skażonej partii produktów. Z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania te produkty wymagają również indywidualnego podejścia (ze względu na pochodzenie biologiczne i frakcjonowanie jako proces wytwarzania istnieje tu ryzyko reakcji immunologicznych pacjenta). Tym samym liczba działań niepożądanych, jak i ostrzeżenia dotyczące stosowania są zwykle bardzo obszerne. Dodatkowym wymogiem związanym z tego typu produktami jest konieczność tzw. oficjalnego zwolnienia każdej serii dokonywanego przez sieć wyznaczonych laboratoriów należących do programu prowadzonego przez EDQM. By uprościć nieco procedury biorąc pod uwagę, że np. pule osocza do frakcjonowania oraz system kontroli dostawców jest wspólny dla wielu produktów, wprowadzono w EU rozwiązanie Plasma Master File, czyli dokumentacji danego wytwórcy dotyczącej dostawców i ich kontroli dla szeregu produktów, który raz zatwierdzony podczas rejestracji kolejnego leku jest już weryfikowany w niewielkim stopniu, natomiast ocena skupia się na wytwarzaniu i kontroli samego produktu. Z produktami tymi zwykle związane są poważne problemy dotyczące ich dostępności wynikające z ograniczonej ilości surowca do ich wytwarzania, stąd tematyka narodowych programów dotyczących zaopatrzenia kraju w te produkty (takie jak własne fabryki frakcjonowania, centra krwiodawstwa itd.) są często poważnych tematem polityki zdrowotnej kraju. W wyniku problemów związanych z dostępnością produktów krwiopochodnych oraz ryzykiem mikrobiologicznym związanym z surowcem coraz popularniejsze stają się analogiczne produkty otrzymywane nie z krwi, lecz w wyniku zabiegów biotechnologicznych i rekombinacji DNA (wytwarzanie określonych substancji przez zmodyfikowane genetycznie mikroorganizmy). Są toi tzw. produkty rekombinowane, które na chwilę obecną są zwykle znacznie droższe, wiec kwestia ich refundacji w wielu krajach jest problemem.
|
